Archiwum Państwowe

Archiwum Państwowe w Piotrkowie Trybunalskim

Inwestor: Archiwum Państwowe w Piotrkowie Trybunalskim
Faza: koncepcja projektowa
Data: 2025
Powierzchnia: 9400 m2
Nagrody: 1 nagroda w konkursie architektonicznym

Autorzy:
Konrad Basan
Paweł Dadok
Maria Roj

Działka położona jest w pobliżu Starego Miasta przy ul. S. Batorego, prowadzącej w kierunku Rynku. Ulica ta nie ma klasycznego zwartego charakteru – otoczenie urbanistyczne jest słabo określone. W kontekście zdefiniowanego urbanistyczne Starego Miasta oddziałują proste bryły Zamku Królewskiego i wieży Bazyliki św. Jakuba. Tym bardziej więc, w zróżnicowanym i chaotycznym kontekście, planowany budynek Archiwum powinien oddziaływać na otoczenie jednoznaczną i czytelną formą.

Bryła budynku została podzielona na dwie części, z których jedna została cofnięta. To przesunięcie umożliwiło ukształtowanie czytelnej strefy wejściowej oraz stworzyło przestrzeń potrzebną do powiązania poziomu parteru z opadającą niweletą chodnika.

Inspiracją dla ukształtowania relacji strefy dostępnej i zamkniętej w ramach budynku był ideowy przekaz monochromatycznego znaku Archiwów Państwowych.
Logotyp, zamykając przestrzeń w formie kwadratu, pozostawia jedną z krawędzi bardziej przezierną – otwartą i dostępną. W podobny, jak to czyni logotyp sposób, chcemy ukształtować przestrzeń w parterze budynku i przed nim aby była bezpieczna a jednocześnie otwarta na miasto.

Budynek projektowanego Archiwum to zwarta, energooszczędna bryła. W południowej części budynku wyodrębniono blok magazynowy, natomiast w północnej – bliższej centrum miasta – zlokalizowano część biurowo-konferencyjną. Obie strefy łączy centralny trzon komunikacyjny.

Wokół budynku wyznaczono skwery i place pełniące rożne funkcje. Każdy z nich jest częściowo nakryty zadaszeniem tworzącym przyjazną przestrzeń przy elewacji. Projektowany obiekt ma również przestrzeń publiczną w obrębie budynku. W środku bloku konferencyjno-biurowego zaproponowano zadaszony dziedziniec – serce nie magazynowej części budynku. Dziedziniec ma być przestrzenią integracji i twórczości – pełnić funkcję „salonu miejskiego” Archiwum i stać się ważnym punktem na kulturalnej mapie Piotrkowa Trybunalskiego

Zdecydowaliśmy o wyborze cegły na fasadzie jako materiału nawiązującego dialog z ważnymi budynkami obecnymi w sylwecie Piotrkowa Trybunalskiego.
Sposób ułożenia cegły ma wydobywać jej piękno i prostotę, mur ceglany o szerokości 1 cegły (25cm) daje możliwość zgromadzenia i zaprezentowania na fasadzie archiwum różnych wątków murarskich.
Na wieży Bazyliki Mniejszej oraz na Zamku Królewskim w P. Trybunalskim mur ceglany uwidacznia pasma kolejnych faz wznoszenia. Można w nich odczytać zapis historii tych obiektów, ich przebudów, odbudów czy rekonstrukcji. Takie pasmowe podejście do materiału ceglanego, stanowiące zapis pewnej historii było inspiracją jak można wykorzystać cegłę również tę rozbiórkową przy budowie nowego Archiwum Państwowego w Piotrkowie Trybunalskim.

Działka położona jest w pobliżu Starego Miasta przy ul. S. Batorego, prowadzącej w kierunku Rynku. Ulica ta nie ma klasycznego zwartego charakteru – otoczenie urbanistyczne jest słabo określone. W kontekście zdefiniowanego urbanistyczne Starego Miasta oddziałują proste bryły Zamku Królewskiego i wieży Bazyliki św. Jakuba. Tym bardziej więc, w zróżnicowanym i chaotycznym kontekście, planowany budynek Archiwum powinien oddziaływać na otoczenie jednoznaczną i czytelną formą.

Bryła budynku została podzielona na dwie części, z których jedna została cofnięta. To przesunięcie umożliwiło ukształtowanie czytelnej strefy wejściowej oraz stworzyło przestrzeń potrzebną do powiązania poziomu parteru z opadającą niweletą chodnika.

Inspiracją dla ukształtowania relacji strefy dostępnej i zamkniętej w ramach budynku był ideowy przekaz monochromatycznego znaku Archiwów Państwowych.
Logotyp, zamykając przestrzeń w formie kwadratu, pozostawia jedną z krawędzi bardziej przezierną – otwartą i dostępną. W podobny, jak to czyni logotyp sposób, chcemy ukształtować przestrzeń w parterze budynku i przed nim aby była bezpieczna a jednocześnie otwarta na miasto.

Budynek projektowanego Archiwum to zwarta, energooszczędna bryła. W południowej części budynku wyodrębniono blok magazynowy, natomiast w północnej – bliższej centrum miasta – zlokalizowano część biurowo-konferencyjną. Obie strefy łączy centralny trzon komunikacyjny.

Wokół budynku wyznaczono skwery i place pełniące rożne funkcje. Każdy z nich jest częściowo nakryty zadaszeniem tworzącym przyjazną przestrzeń przy elewacji. Projektowany obiekt ma również przestrzeń publiczną w obrębie budynku. W środku bloku konferencyjno-biurowego zaproponowano zadaszony dziedziniec – serce nie magazynowej części budynku. Dziedziniec ma być przestrzenią integracji i twórczości – pełnić funkcję „salonu miejskiego” Archiwum i stać się ważnym punktem na kulturalnej mapie Piotrkowa Trybunalskiego

Zdecydowaliśmy o wyborze cegły na fasadzie jako materiału nawiązującego dialog z ważnymi budynkami obecnymi w sylwecie Piotrkowa Trybunalskiego.
Sposób ułożenia cegły ma wydobywać jej piękno i prostotę, mur ceglany o szerokości 1 cegły (25cm) daje możliwość zgromadzenia i zaprezentowania na fasadzie archiwum różnych wątków murarskich.
Na wieży Bazyliki Mniejszej oraz na Zamku Królewskim w P. Trybunalskim mur ceglany uwidacznia pasma kolejnych faz wznoszenia. Można w nich odczytać zapis historii tych obiektów, ich przebudów, odbudów czy rekonstrukcji. Takie pasmowe podejście do materiału ceglanego, stanowiące zapis pewnej historii było inspiracją jak można wykorzystać cegłę również tę rozbiórkową przy budowie nowego Archiwum Państwowego w Piotrkowie Trybunalskim.